Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2010

ROMANES EUNT DOMUS

Πολύ γέλιο....

Μonty Pythons

Διακοπές τέλος. Βεράντα , δροσούλα και για βραδινή διασκέδαση, μια από τις καλύτερες κωμωδίες.
Αξεπέραστη μετά από τόσα χρόνια

Τετάρτη 25 Αυγούστου 2010

ΠΛΕΙΣΤΟΣ

Λέγεται πώς όταν ο Πανόπτης θέλησε να βρει το κέντρο της Γής, έστειλε δύο αετούς , έναν από ανατολή και έναν από δύση που συναντήθηκαν εντέλει πάνω από την κοιλάδα του Πλειστού.

Ο Πλείστος , που έδωσε το όνομά του στο ποτάμι, ήταν ο πατέρας των Παρνασσίδων Νυμφών.

Σήμερα , καθόλου παράξενο, οι νεοέλληνες τον μετονόμασαν στο καθ’ όλα εύηχο Ξεροπόταμο. Δεν πρέπει να έχει όμως παράπονο. Ακριβώς από πάνω του και δίπλα στον Ελικώνα στέκει η Κίρφις, μετονομασμένη και αυτή σε Ξεροβούνι παρότι είναι κατάφυτη από Έλατα.
«ἡ Κίρφις ἐκ τοῦ νοτίου μέρους, ὄρος ἀπότομον, νάπην ἀπολιπὸν μεταξύ, δι´ ἧς Πλεῖστος διαρρεῖ ποταμός. ὑποπέπτωκε δὲ τῇ ὁ Κίρφει πόλις ἀρχαία Κίρρα» μας μεταφέρει ο Στράβωνας στα Γεωγραφικά του.

Σε τούτο το μέρος ήταν που η Μητέρα Γη και ο Θεός Ποσειδών χρησμοδοτούσαν.

Σύμφωνα με τον Παυσανία - υπάρχει ένας βράχος που εξέχει από το έδαφος και οι Δελφοί λένε ότι πάνω σ' αυτό το βράχο στεκόταν κι έλεγε τους χρησμούς μια γυναίκα, που το όνομά της ήταν Ηροφίλη και την αποκαλούσαν Σίβυλλα.
«Πέτρα δε εστιν ανίσχουσα υπέρ της γης επί ταύτη Δελφοί στάσαν φασιν άσαι τους χρησμούς όνομα Ηροφίλην, Σίβυλλαν δε επίκλησιν»

Για το πώς εντέλει ο Απόλλων ίδρυσε το δικό του μαντείο σε αυτό τον ιερό για τους Έλληνες τόπο, υπάρχουν αρκετές εκδοχές.

Εμένα (λόγω καταγωγής) μου αρέσει περισσότερο αυτή που ο Απόλλων μεταμορφώθηκε σε δελφίνι και οδήγησε ένα Κρητικό πλοίο στο μέρος αυτό, καθοδηγώντας τους ναυτικούς να χτίσουν εκεί το ιερό του.



Πέρα από τις διαφορετικές εκδοχές, η επιλογή της θέσης δεν ήταν καθόλου τυχαία μια και η Κοιλάδα του Πλειστού είναι ένα φυσικό σταυροδρόμι.

Είναι καταρχήν το πέρασμα που ενώνει την δυτική με την ανατολική Ελλάδα αλλά και ο δρόμος που ενώνει την Λοκρίδα με την Θάλασσα.

Ο δρόμος που ξεκινούσε από την Κίρρα, το λιμάνι της κοιλάδας του Πλειστού, ανέβαινε από τα Μυκηναϊκά κιόλας χρόνια, πάνω από την σημερινή Γραβιά και την Οίτη ενώνοντας τον Κρισαίο με τον Μαλιακό κόλπο. Αρχαιολογικές έρευνες στην παράλια περιοχή της πεδιάδας, κοντά στην Κίρρα, έφεραν στο φώς προϊστορικό οικισμό με αδιάκοπτη συνέχεια ζωής από το 2.100 πχ μέχρι το 1100 πχ.

Όπως και να έχει και για να γυρίσουμε στον Πλείστο, όταν ο Απόλλων σκότωσε τον Πύθωνα, κατέβηκαν οι Παρνασσίδες κουβαλώντας φρούτα που του τα πρόσφεραν γιά να τον ευχαριστήσουν που τις γλύτωσε από τον Πύθωνα.

Λέγεται μάλιστα ότι άρχισαν να χορεύουν και να τραγουδάνε «ιή παί, ιή παιήον» και από τότε οι θριαμβευτικοί ύμνοι ονομάστηκαν Παιάνες και ο Απόλλων πήρε το επίθετο Παιήων.

Έτσι , φίλε συν-Έλληνα, αν ανέβεις πάνω από τον μεγάλο ελαιώνα, και σου συστήσει κανένας νέο-Έλληνας το ιερό ποτάμι ως Ξεροπόταμο, διόρθωσέ τον.
Πλείστος , ο πατέρας των Παρνασσίδων Νυμφών, των άλλως «Θριών» . Εξ’ ου μας προέκυψε και το Θριάσιο Πεδίο , αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
.

Τρίτη 24 Αυγούστου 2010

Δελφοί

Για τον Sol Invictus που ανέβηκε για πρώτη φορά πάνω από τον μεγάλο ελαιώνα.




Ελθέ μάκαρ Παιάν Τιτυοκτόνε Φοίβε Λυκορεύ
Μεμφίτ' αγλαότιμε ιήιε ολβιοδώτα
χρυσολύρη σπερμείε αρότριε Πύθιε Τιτάν
Γρύνειε Σμινθεύ Πυθοκτόνε Δελφικέ μάντι
άγριε φωσφόρε δαίμον εράσμιε κύδιμε κούρε
μουσαγέτα χοροποιέ εκηβόλε τοξοβέλεμνε
....

O Ορφικός Ύμνος σε μελοποίηση Γιάννη Μαρκόπουλου.

Δευτέρα 17 Μαΐου 2010

Περί θρησκευτικού "αλάθητου" και άλλων εκτρωμάτων

Χθες συμμετείχα σε ανοιχτή συζήτηση στο Πολυδύναμο Κέντρο Λευκωσίας, η οποία είχε ως θέμα την ανέγερση καθεδρικού ναού στην εντός των τειχών Λευκωσία. Παρόλο που είμαι κατά της ανέγερσης του συγκεκριμένου και γενικότερα οποιουδήποτε κτίσματος στην εντός των τειχών Λευκωσία, της οποίας η πολιτιστική, ιστορική και αισθητική κληρονομιά πρέπει να προστατευθεί ως κόρη οφθαλμού, με λύπη μου είδα την παντελή απουσία της εκκλησίας από την όλη συζήτηση και ελάχιστη εκπροσώπηση από πολίτες που υποστηρίζουν την αντίθετη άποψη. Ας μην παρασύρομαι όμως γιατί δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Ένας από τους λίγους συμπολίτες μας υπέρ της ανέγερσης, που ήρθε να αιτιολογήσει την άποψη του (και για αυτό είναι αξιέπαινος) είναι και μέλος του Δημοτικού συμβουλίου και ως εκ τούτου είναι και ένας από τους ανθρώπους που την ερχόμενη Πέμπτη 20/05 θα αποφασίσει για το αν θα δοθεί άδεια ή όχι στην εκκλησία για την ανέγερση του εν λόγο κτίσματος. Αυτό που με ξάφνιασε αρνητικά είναι πως ενώ τα επιχειρήματα των ανθρώπων που μίλησαν κατά του όλου σχεδίου, βασίζονταν σε επιστημονικές μελέτες (περιβαλλοντολογικές, αρχιτεκτονικές, αρχαιολογικές κλπ), του συγκεκριμένου συμπολίτη μας βασίστηκαν σε κάτι άλλο….

Δεν θα αναλύσω εδώ όλα τα επιχειρήματα του (που ομολογουμένως, δεν ήταν και πολλά και όλα στο ίδιο μοτίβο), αλλά θα σταθώ σε δύο τα οποία μου έκαναν εντύπωση καθώς πιστεύω πως είναι τα δύο που μπορεί να έχουν πολλοί συμπολίτες μας, υποστηρικτές του σχεδίου στο μυαλό τους.

Το πρώτο ήταν πως στο κάτω -κάτω της γραφής ο Αρχιεπίσκοπος είναι Ο Αρχιεπίσκοπος και ως εκ τούτου αφέθηκε να εννοηθεί πως έχει το «αλάθητο» και πως θα πρέπει όλοι μας να σεβαστούμε τη «θεόπνευστη» απόφαση του και σαν υπάκουο ποίμνιο να ακολουθήσουμε τον καλό ποιμένα. Εδώ θα ήθελα να κάνω την εξής παρένθεση…

Άσχετα με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις θρησκευτικές πρακτικές του καθενός μας, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το ρόλο που έχει η θρησκεία στη ζωή των πλείστων συνανθρώπων μας. Κάποιοι σε αυτή βρίσκουν το ψυχολογικό στήριγμα που χρειάζονται για να πορευθούν στη ζωή τους. Οι περισσότεροι, το άλλοθι για την πλήρη απουσία της αρετής που χαρακτηρίζει το βίο τους και την εύκολη λύση για να «σώσουν» την «αθάνατη» ψυχή τους από τις κραιπάλες που έκαναν, στο τέλος. Άλλοι πάλι την καθοδήγηση που χρειάζονται καθώς η σύγχρονη εξουσία φροντίζει να βγάζει μη σκεπτόμενους, εύκολα καθοδηγούμενους ανθρώπους. Ελάχιστοι, χρησιμοποιούν τη θρησκεία ως μέσο για να πλησιάσουν το Θείο και κατ’ επέκταση την αρετή (την πραγματική αρετή όχι την «ταλιμπανιστική» «μεσαιωνική» αρετή που προσπαθούν κάποιοι, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια να μας πουλήσουν) τον εαυτό τους, τον άνθρωπο και τη φύση που τον περιβάλλει. Η ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία της Κύπρου λοιπόν, ως εκπρόσωπος της κραταιά θρησκείας αυτής της γωνιάς του πλανήτη, παίζει αδιαμφισβήτητα σημαντικό ρόλο στη ζωή των περισσοτέρων εκ’ των ιθαγενών αυτού του τόπου.

Συνεχίζοντας λοιπόν στο θέμα μας, ο σημαντικότατος ρόλος για καλό ή για κακό που επιτελεί η εκκλησία στις ζωές των περισσοτέρων (αν όχι όλων) από εμάς, δεν την θέτει και αυτομάτως εκτός κοινωνίας και νόμων. Αντίθετα ακριβώς επειδή έχει αυτό το αντίκτυπο στη ζωή μας θα έπρεπε αν μη τι άλλο να είναι φωτεινό παράδειγμα σωστής λειτουργίας μέσα στη σύγχρονη κοινωνία. Οι εποχές που η εκκλησία είχε το «αλάθητο» και τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο στην κοινωνία (για να μην πούμε τον ΜΟΝΟ λόγο) ονομάζεται μεσαίωνας και η ανθρωπότητα –ή τουλάχιστον ένα κομμάτι της, κατάφερε μετά κόπων και βασάνων –και τεράστιου φόρου αίματος, να βγει από αυτόν. Το να έρχεται σήμερα λοιπόν ο οποιοσδήποτε ασχέτως της θρησκευτικότητας ή της πίστης του και να λέει πως ο Αρχιεπίσκοπος είναι «αλάθητος» και πρέπει να ακολουθούμε κάθε «θεόπνευστη» απόφαση του είναι τουλάχιστον επικίνδυνο. Ο Αρχιεπίσκοπος είναι άνθρωπος, διορισμένος ως επικεφαλής της εκκλησίας από άλλους ανθρώπους και ως εκ τούτου πρέπει να λειτουργεί σαν μέλος αυτής της κοινωνίας.

Το δεύτερο επιχείρημα που αναφέρθηκε, ήταν στην ουσία απάντηση στο ερώτημα αν θα πρέπει η παλιά Λευκωσία να προστατευθεί από οποιαδήποτε οικιστική παρέμβαση, ως ιστορική κληρονομιά που είναι. Η απάντηση λοιπόν ήταν πως όλη η παλιά Λευκωσία είναι γεμάτη αρχαία, οπότε αναγκαστικά θα πρέπει να καταστρέψουμε μερικά για να μπορέσουμε να χτίσουμε οτιδήποτε (να σημειωθεί πως όλη η εντός των τειχών Λευκωσία προστατεύεται δια νόμου ως αρχαιολογική κληρονομιά, αλλά η εκκλησία ας μην ξεχνάμε είναι υπεράνω των νόμων των θνητών). Όπως είπε και ο συμπολίτης που έκανε την ερώτηση «Ευχαριστώ δεν θέλω να μου απαντήσετε». Το ότι ο «πολιτισμένος» δυτικός κόσμος έχει φτάσει στο σημερινό του χάλι, είναι ακριβώς γιατί έχουμε εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια σταματήσει να σεβόμαστε την ιστορία μας, τα αρχαία μνημεία μας την πολιτιστική μας κληρονομιά (διότι δεν υπάρχει η κληρονομιά των Ελλήνων, των Κινέζων κλπ. Είναι η κληρονομιά του ανθρώπινου γένους στην κοινή του πορεία μέσα στους αιώνες). Πλέον σεβόμαστε μόνο το χρήμα, το εύκολο γρήγορο κέρδος και το αρνί το Πάσχα –όχι σαν ζώο αλλά σαν τροφή. Όπως είπε και ένας συνάδελφος πρόσφατα, όταν ήμασταν Λονδίνο για κάποιο σεμινάριο και πήγαμε στο Βρετανικό Μουσείο να δούμε τα μάρμαρα του Παρθενώνα «Αν έχεις δει ένα μάρμαρο τα είδες όλα, πάμε Oxford street για shopping»...

Συγχύστηκα πάλι, πάω λοιπόν και εγώ Μακαρίου για shopping και οφθαλμόλουτρο.

Πέμπτη 6 Μαΐου 2010

Απόσπασμα από την ΓΚΕΜΜΑ του Δημήτρη Λιαντίνη

Έλληνες θα ειπεί δύο και δύο τέσσερα στη γη. Όχι δύο και δύο είκοσι δύο στον ουρανό.
Έλληνες θα ειπεί να προσκυνάς τακτικά στους Δελφούς το γνώθι σαυτόν. Όχι να κάνεις την εξομολόγηση στους αγράμματους πνευματικούς και στους μαύρους ψυχοσώστες.
Έλληνες θα ειπεί να σταθείς μπροστά στη στήλη του Κεραμεικού και να διαβάσεις το επιτύμβιο:

στάθι καί οίκτιρον.

Σταμάτα, και δάκρυσε, γιατί δε ζω πιά. Κι όχι να σκαλίζεις πάνω σε σταυρούς κορακίστικα λόγια και νοήμαα: προσδοκώ ανάσταση νεκρών.
Έλληνες θα ειπεί το πρωί να γελάς σαν παιδί. Το μεσημέρι να κουβεντιάζεις φρόνιμα. Και το δείλι να δακρύζεις περήφανα. Κι όχι το πρωί να κάνεις μετάνοιες στα τούβλα. Το μεσημέρι να γίνεσαι φοροφυγάς στο κράτος και επίτροπος στην ενορία σου. Και το βράδυ να κρύβεσαι στην κώχη του φόβου σου, και να ολολύζεις σα βερέμης.
Ακόμη και ο Ελύτης, καθώς εγέρασε, τό `ριξε στους αγγέλους και στα σουδάρια. Τι απογοήτεψη...
Έλληνες θα ειπεί όσο ζεις, να δοξάζεις με τους γείτονες τον ήλιο και τον άνθρωπο. Και να παλεύεις με τους συντρόφους τη γη και τη θάλασσα. Και σαν πεθάνεις, να μαζεύουνται οι φίλοι γύρω από τη μνήμη σου, να πίνουνε παλιό κρασί, και να σε τραγουδάνε:

Τρεις αντρειωμένοι εβούλλησαν να βγούν από τον Άδη
Ένας τον Μάη θέλει να βγει κι άλλος τον Αλωνάρη
Κι ο Δήμος τ’ αγια-Δημητριού ν’ ανοίξει γιοματάρι.
Μια λυγερή τους άκουσε, γυρεύει να την πάρουν.
Κόρη, βροντούν τ’ ασήμια σου, το φελλοκάλιγό σου,
Και το χρυσά γιορντάνια σου, θα μας ακούσει ο Χάρος