Χθες συμμετείχα σε ανοιχτή συζήτηση στο Πολυδύναμο Κέντρο Λευκωσίας, η οποία είχε ως θέμα την ανέγερση καθεδρικού ναού στην εντός των τειχών Λευκωσία. Παρόλο που είμαι κατά της ανέγερσης του συγκεκριμένου και γενικότερα οποιουδήποτε κτίσματος στην εντός των τειχών Λευκωσία, της οποίας η πολιτιστική, ιστορική και αισθητική κληρονομιά πρέπει να προστατευθεί ως κόρη οφθαλμού, με λύπη μου είδα την παντελή απουσία της εκκλησίας από την όλη συζήτηση και ελάχιστη εκπροσώπηση από πολίτες που υποστηρίζουν την αντίθετη άποψη. Ας μην παρασύρομαι όμως γιατί δεν είναι αυτό το θέμα μας.
Ένας από τους λίγους συμπολίτες μας υπέρ της ανέγερσης, που ήρθε να αιτιολογήσει την άποψη του (και για αυτό είναι αξιέπαινος) είναι και μέλος του Δημοτικού συμβουλίου και ως εκ τούτου είναι και ένας από τους ανθρώπους που την ερχόμενη Πέμπτη 20/05 θα αποφασίσει για το αν θα δοθεί άδεια ή όχι στην εκκλησία για την ανέγερση του εν λόγο κτίσματος. Αυτό που με ξάφνιασε αρνητικά είναι πως ενώ τα επιχειρήματα των ανθρώπων που μίλησαν κατά του όλου σχεδίου, βασίζονταν σε επιστημονικές μελέτες (περιβαλλοντολογικές, αρχιτεκτονικές, αρχαιολογικές κλπ), του συγκεκριμένου συμπολίτη μας βασίστηκαν σε κάτι άλλο….
Δεν θα αναλύσω εδώ όλα τα επιχειρήματα του (που ομολογουμένως, δεν ήταν και πολλά και όλα στο ίδιο μοτίβο), αλλά θα σταθώ σε δύο τα οποία μου έκαναν εντύπωση καθώς πιστεύω πως είναι τα δύο που μπορεί να έχουν πολλοί συμπολίτες μας, υποστηρικτές του σχεδίου στο μυαλό τους.
Το πρώτο ήταν πως στο κάτω -κάτω της γραφής ο Αρχιεπίσκοπος είναι Ο Αρχιεπίσκοπος και ως εκ τούτου αφέθηκε να εννοηθεί πως έχει το «αλάθητο» και πως θα πρέπει όλοι μας να σεβαστούμε τη «θεόπνευστη» απόφαση του και σαν υπάκουο ποίμνιο να ακολουθήσουμε τον καλό ποιμένα. Εδώ θα ήθελα να κάνω την εξής παρένθεση…
Άσχετα με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις θρησκευτικές πρακτικές του καθενός μας, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το ρόλο που έχει η θρησκεία στη ζωή των πλείστων συνανθρώπων μας. Κάποιοι σε αυτή βρίσκουν το ψυχολογικό στήριγμα που χρειάζονται για να πορευθούν στη ζωή τους. Οι περισσότεροι, το άλλοθι για την πλήρη απουσία της αρετής που χαρακτηρίζει το βίο τους και την εύκολη λύση για να «σώσουν» την «αθάνατη» ψυχή τους από τις κραιπάλες που έκαναν, στο τέλος. Άλλοι πάλι την καθοδήγηση που χρειάζονται καθώς η σύγχρονη εξουσία φροντίζει να βγάζει μη σκεπτόμενους, εύκολα καθοδηγούμενους ανθρώπους. Ελάχιστοι, χρησιμοποιούν τη θρησκεία ως μέσο για να πλησιάσουν το Θείο και κατ’ επέκταση την αρετή (την πραγματική αρετή όχι την «ταλιμπανιστική» «μεσαιωνική» αρετή που προσπαθούν κάποιοι, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια να μας πουλήσουν) τον εαυτό τους, τον άνθρωπο και τη φύση που τον περιβάλλει. Η ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία της Κύπρου λοιπόν, ως εκπρόσωπος της κραταιά θρησκείας αυτής της γωνιάς του πλανήτη, παίζει αδιαμφισβήτητα σημαντικό ρόλο στη ζωή των περισσοτέρων εκ’ των ιθαγενών αυτού του τόπου.
Συνεχίζοντας λοιπόν στο θέμα μας, ο σημαντικότατος ρόλος για καλό ή για κακό που επιτελεί η εκκλησία στις ζωές των περισσοτέρων (αν όχι όλων) από εμάς, δεν την θέτει και αυτομάτως εκτός κοινωνίας και νόμων. Αντίθετα ακριβώς επειδή έχει αυτό το αντίκτυπο στη ζωή μας θα έπρεπε αν μη τι άλλο να είναι φωτεινό παράδειγμα σωστής λειτουργίας μέσα στη σύγχρονη κοινωνία. Οι εποχές που η εκκλησία είχε το «αλάθητο» και τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο στην κοινωνία (για να μην πούμε τον ΜΟΝΟ λόγο) ονομάζεται μεσαίωνας και η ανθρωπότητα –ή τουλάχιστον ένα κομμάτι της, κατάφερε μετά κόπων και βασάνων –και τεράστιου φόρου αίματος, να βγει από αυτόν. Το να έρχεται σήμερα λοιπόν ο οποιοσδήποτε ασχέτως της θρησκευτικότητας ή της πίστης του και να λέει πως ο Αρχιεπίσκοπος είναι «αλάθητος» και πρέπει να ακολουθούμε κάθε «θεόπνευστη» απόφαση του είναι τουλάχιστον επικίνδυνο. Ο Αρχιεπίσκοπος είναι άνθρωπος, διορισμένος ως επικεφαλής της εκκλησίας από άλλους ανθρώπους και ως εκ τούτου πρέπει να λειτουργεί σαν μέλος αυτής της κοινωνίας.
Το δεύτερο επιχείρημα που αναφέρθηκε, ήταν στην ουσία απάντηση στο ερώτημα αν θα πρέπει η παλιά Λευκωσία να προστατευθεί από οποιαδήποτε οικιστική παρέμβαση, ως ιστορική κληρονομιά που είναι. Η απάντηση λοιπόν ήταν πως όλη η παλιά Λευκωσία είναι γεμάτη αρχαία, οπότε αναγκαστικά θα πρέπει να καταστρέψουμε μερικά για να μπορέσουμε να χτίσουμε οτιδήποτε (να σημειωθεί πως όλη η εντός των τειχών Λευκωσία προστατεύεται δια νόμου ως αρχαιολογική κληρονομιά, αλλά η εκκλησία ας μην ξεχνάμε είναι υπεράνω των νόμων των θνητών). Όπως είπε και ο συμπολίτης που έκανε την ερώτηση «Ευχαριστώ δεν θέλω να μου απαντήσετε». Το ότι ο «πολιτισμένος» δυτικός κόσμος έχει φτάσει στο σημερινό του χάλι, είναι ακριβώς γιατί έχουμε εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια σταματήσει να σεβόμαστε την ιστορία μας, τα αρχαία μνημεία μας την πολιτιστική μας κληρονομιά (διότι δεν υπάρχει η κληρονομιά των Ελλήνων, των Κινέζων κλπ. Είναι η κληρονομιά του ανθρώπινου γένους στην κοινή του πορεία μέσα στους αιώνες). Πλέον σεβόμαστε μόνο το χρήμα, το εύκολο γρήγορο κέρδος και το αρνί το Πάσχα –όχι σαν ζώο αλλά σαν τροφή. Όπως είπε και ένας συνάδελφος πρόσφατα, όταν ήμασταν Λονδίνο για κάποιο σεμινάριο και πήγαμε στο Βρετανικό Μουσείο να δούμε τα μάρμαρα του Παρθενώνα «Αν έχεις δει ένα μάρμαρο τα είδες όλα, πάμε Oxford street για shopping»...
Συγχύστηκα πάλι, πάω λοιπόν και εγώ Μακαρίου για shopping και οφθαλμόλουτρο.
